ตารางดูแลรายสัปดาห์
สัปดาห์ที่ 1 — เข้มงวดที่สุด
- หยอดตาตามตารางแพทย์ทุกวัน ไม่ขาด
- ใส่แผ่นครอบตาตอนนอนทุกคืน
- ห้ามน้ำเข้าตา — ระวังขณะอาบน้ำ ล้างหน้า
- ห้ามแต่งหน้า ใส่คอนแทคเลนส์
- ห้ามออกกำลังกายหนัก ยกของหนัก
สัปดาห์ที่ 2-4
- ลดความถี่หยอดตาตามแพทย์สั่ง
- เริ่มเดินเบาๆ ดูทีวี อ่านหนังสือได้
- ยังงดว่ายน้ำ แช่สปา
เดือนที่ 1-3
- กลับมาใช้ชีวิตปกติได้
อาการที่ต้องโทรหาแพทย์ทันที
- ปวดตาอย่างรุนแรงกะทันหัน
- มองเห็นมัวลงหลังจากเริ่มดีขึ้นแล้ว
- ตาแดงมากขึ้น มีขี้ตาผิดปกติ
- เห็นม่านดำหรือเงาบัง
อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของภาวะแทรกซ้อน ต้องรักษาทันที
ยาหยอดตาสำคัญแค่ไหน?
ยาหยอดตาหลังผ่าตัดสำคัญมากช่วยป้องกันการอักเสบและการติดเชื้อ ต้องหยอดตามตารางที่แพทย์กำหนด ไม่ควรหยุดเองแม้จะรู้สึกว่าตาดีขึ้นแล้ว
สิ่งที่ทำได้ตามปกติหลังผ่าตัด
- ดูทีวี ใช้โทรศัพท์ อ่านหนังสือได้ตั้งแต่วันแรก
- เดินได้ตามปกติ
- กินอาหารได้ทุกอย่าง
สิ่งที่ต้องระวัง
- ห้ามขยี้ตาหรือกดทับตา
- ระวังน้ำเข้าตา โดยเฉพาะขณะอาบน้ำและล้างหน้า
- ไม่ว่ายน้ำจนกว่าแพทย์จะอนุญาต
- ไม่ทำกิจกรรมที่ต้องออกแรงมากหรือก้มหัวต่ำเป็นเวลานาน
การมองเห็นจะดีขึ้นเร็วแค่ไหน?
แต่ละคนฟื้นตัวไม่เท่ากันบางคนมองเห็นชัดขึ้นตั้งแต่วันแรก บางคนใช้เวลาเป็นสัปดาห์ ในช่วงแรกอาจรู้สึกว่าแสงจ้าหรือสีดูสดกว่าเดิม ซึ่งเป็นเรื่องปกติหลังเปลี่ยนเลนส์ใหม่
นัดตรวจหลังผ่าตัดสำคัญแค่ไหน?
การมาตรวจตามนัดทุกครั้งสำคัญมากแพทย์จะประเมินการฟื้นตัว ตรวจความดันตา และปรับยาหยอดตาให้เหมาะสม ถ้าพบสัญญาณผิดปกติจะได้รักษาได้ทันท่วงที
เมื่อไรถึงวัดแว่นใหม่ได้?
ควรรอให้สายตาเสถียรก่อน ซึ่งโดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 4-8 สัปดาห์หลังผ่าตัดการวัดแว่นก่อนที่สายตาจะนิ่งอาจได้ค่าที่ไม่ตรงกับสภาพตาจริงในระยะยาว แพทย์จะแจ้งให้ทราบว่าพร้อมวัดแว่นเมื่อไร
ถุงหุ้มเลนส์ขุ่นคืออะไร?
บางกรณีอาจพบว่าถุงหุ้มเลนส์เทียมขุ่นขึ้นในช่วงหลังผ่าตัด ทำให้การมองเห็นที่เคยดีแล้วเริ่มมัวอีกครั้ง เรียกว่า PCO รักษาได้ง่ายด้วยเลเซอร์ YAG ใช้เวลาไม่นาน ไม่ต้องผ่าตัดซ้ำ และมองเห็นดีขึ้นได้เร็วหลังทำ
กีฬาและกิจกรรมหลังผ่าตัด
- เดิน ขี่จักรยานเบาๆ — ทำได้ตั้งแต่สัปดาห์ที่ 2
- ว่ายน้ำ แช่สปา — รอจนแพทย์อนุญาต
- กีฬาที่มีการกระแทก เช่น ฟุตบอล — ปรึกษาแพทย์ก่อน
สัญญาณที่ควรพบแพทย์ก่อนนัด
แม้การผ่าตัดต้อกระจกส่วนใหญ่ดำเนินไปโดยราบรื่น แต่มีบางอาการที่หากเกิดขึ้นควรติดต่อแพทย์ทันทีโดยไม่ต้องรอนัด เช่น ตามัวลงอย่างกะทันหัน ปวดตารุนแรงผิดปกติ ตาแดงมากขึ้นหลังจากที่เริ่มดีแล้ว เห็นแสงวูบวาบมากผิดปกติ หรือรู้สึกว่ามีม่านบังการมองเห็น
อาการเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าเกิดปัญหาเสมอไป แต่เป็นสัญญาณที่ต้องได้รับการประเมินจากแพทย์เพื่อความปลอดภัย ควรเก็บหมายเลขติดต่อคลินิกหรือโรงพยาบาลไว้ให้พร้อม
การกลับมาใช้ชีวิตปกติ
หลายคนสามารถกลับมาทำกิจกรรมเบาๆ ได้ภายในไม่กี่วันหลังผ่าตัด กิจกรรมที่ไม่ต้องออกแรงมากและไม่เกี่ยวข้องกับน้ำหรือฝุ่นละอองมักทำได้เร็ว ส่วนกิจกรรมที่ต้องออกแรงมาก เช่น ว่ายน้ำหรือกีฬาที่มีการปะทะ มักต้องรอให้ดวงตาฟื้นตัวเพียงพอก่อน
การขับรถควรรอให้การมองเห็นเสถียรและแพทย์ประเมินว่าพร้อมก่อน เพราะในช่วงแรกค่าสายตาอาจยังเปลี่ยนแปลงอยู่บ้าง แพทย์จะแนะนำช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับแต่ละบุคคล
คำถามที่พบบ่อย
รวมคำถามที่คนไข้สอบถามมากที่สุด โดย พญ.อรัชพร ทับทิมทอง (หมอหญิง)
หลังผ่าตัดต้อกระจกห้ามทำอะไรบ้าง?
กลับไปทำงานได้เมื่อไหร่?
ต้องหยอดยาตานานแค่ไหน?
ดวงตาแดง/คัน/น้ำตาไหล ปกติไหม?
อาบน้ำ-สระผมได้เมื่อไหร่?
ยังไม่แน่ใจ? นัดปรึกษาหมอหญิง
พญ.อรัชพร ทับทิมทอง หมอหญิง จะแนะนำวิธีที่เหมาะกับคุณที่สุด